Đặc sản xôi trứng kiến Nho Quan và cách làm xôi trứng kiến

Xôi trứng kiến Nho Quan là món ăn đặc sản thơm ngon bổ dưỡng và rất quý hiếm chỉ có theo mùa. Đây là đặc sản của Cố đô Ninh Bình, nơi có rất nhiều đặc sản nổi tiếng.

Bài viết khác

Xôi trứng kiến Nho Quan

Xôi trứng kiến Nho Quan

Xôi là món ăn quen thuộc, truyền thống của người Việt Nam, món ăn này được sử dụng từ ăn sáng thường ngày đến trong các dịp lễ, tết, cưới hỏi. Xôi truyền thống được làm từ gạo nếp và thường được kết hợp với những nguyên liệu sẵn có các mùa như đỗ xanh, gấc, ngô, lạc… Ở một địa phương tại tỉnh Ninh Bình có món xôi rất nổi tiếng về độ ngon, béo ngậy và nhiều chất dinh dưỡng, đây là một trong những món xôi ngon nhất trên cả nước và cũng là đặc sản của nơi đây, đó chính là món xôi trứng kiến Nho Quan. Xôi trứng kiến Nho Quan chỉ có vào mùa xuân, món đặc sản này sẽ cho bạn nhớ mãi dù là chỉ thưởng thức qua một lần.

Xôi trứng kiến Nho Quan

Huyện Nho Quan là vùng đất cao có nhiều núi đá vôi nằm phía Tây Bắc tỉnh Ninh Bình. Ở đây, có loại kiến ngạt hay có tên khác là kiến cong trôn. Loại kiến này thường làm tổ trên những cây cao, trứng của kiến ngạt cũng chính là nguyên liệu làm xôi trứng kiến Nho Quan.

Việc đi lấy trứng kiến được thực hiện vào tháng 2 âm lịch

Việc đi lấy trứng kiến được thực hiện vào tháng 2 âm lịch

Mùa đi lấy trứng kiến

Kiến ngạt là loại kiến có màu vàng hoặc đen, nửa dưới màu đen nhánh cong lên, kiến ngạt đốt rất đau và ngứa nên việc bắt trứng kiến cũng cần có kỹ thuật nhất định nếu không muốn bị cả tổ kiến bu vào đốt.

Xôi trứng kiến Nho Quan chỉ có vào mùa xuân vì chỉ mùa này mới có trứng kiến. Vào mùa xuân người ta đi lấy trứng kiến, thường thì vào những ngày trong tháng 2 âm lịch sẽ thu hoạch được nhiều trứng nhất.

Cách lấy trứng kiến

Người dân Nho Quan chọn ngày nắng ráo trong tháng tháng 2 âm lịch đi lấy trứng kiến. Trứng kiến có giá trị cao nhưng cũng khó bắt và không lấy được nhiều, đi từ sáng sớm đến chiều muộn mỗi người chỉ lấy được 1 – 2 kg trứng kiến.

Dụng cụ đi lấy trứng kiến đơn giản gồm dao rựa, câu liêm (loại dụng cụ có 2 đầu cùng 1 bên, một đầu như lưỡi hái để ngoặc, đầu còn lại nhọn dùng để chọc), sàng và thúng.

Để lấy được nhiều trứng, theo kinh nghiệm người dân ở đây lựa chọn những tổ kiến căng tròn, có bề ngoài nhẵn mịn để lấy trứng, những tổ kiến hở hoặc xốp thường lép ruột và ít trứng. Khi xác định được tổ muốn lấy kiến, sử dụng câu liêm ngoặc cành cây có chứa tổ kiến xuống, dùng dao rựa chặt hết cành cây, tách riêng phần tổ kiến ra. Tiếp đến đặt sàng lên trên thúng, dùng câu liêm tách tổ kiến thành nhiều mảnh, đặt từng mảnh vào sàng, dùng dao gõ cho trứng kiến và kiến trong tổ rơi ra hết để trứng lọt xuống thúng. Để tách hết kiến ra khỏi trứng người dân ở đây có mẹo rất hay, đặt một ít lá hay ngọn cây vào trong thúng cho kiến bu vào sau đó lấy bỏ ra khỏi thúng, cứ làm như thế vài lần sẽ lấy được hết kiến ra ngoài chỉ còn lại phần trứng kiến ở trong thúng.

Trứng kiến được lấy ra từ những tổ kiến ngạt

Trứng kiến được lấy ra từ những tổ kiến ngạt

Cách chế biến trứng kiến và làm xôi trứng kiến Nho Quan

Trứng kiến lấy về được đãi thật sạch trong nước ấm sau đó để ráo nước.

Nước ráo, cho chút bột canh vào để ướp trứng kiến. Hành khô thái lát, phi cùng mỡ gà cho vàng ươm, sau đó cho trứng kiến đã ướp muối vào đảo đều nhẹ tay cho trứng chín tới thơm mùi béo ngậy. Đặt trứng kiến vào trong lá chuối ngự đã hơ chín.

Gạo làm xôi trứng kiến là gạo nếp hương loại ngon. Gạo nếp hương được ngâm, vo đãi sạch cho vào chõ xôi. Đặt trứng kiến đã được gói trong lá chuối ngự vào chõ xôi, đặt chõ lên bếp, nấu cho xôi chín. Khi đun xôi chín, tỏa ra mùi thơm thoang thoảng, bắc chõ xôi xuống, mở phần lá chuối ngự ra lấy phần trứng kiến rắc, dùng đũa đảo nhẹ cho xôi và trứng kiến đều với nhau là đã được món xôi trứng kiến thơm nức, ngon tuyệt.

Trứng kiến được gói vào trong lá chuối ngự

Trứng kiến được gói vào trong lá chuối ngự

Thưởng thức xôi trứng kiến Nho Quan

Xôi trứng kiến ăn nóng là ngon nhất. Thưởng thức xôi trứng kiến có thể dùng thìa nhưng ngon nhất là dùng tay bốc từng miếng xôi nhỏ bỏ vào miệng. Vị nếp dẻo thơm quyện cùng hành phi, mỡ gà cộng thêm trứng kiến thơm ngọt, béo ngậy, khi nhai còn cảm nhận được tiếng kêu lép bép từ những hạt trứng kiến vỡ ra rất hấp dẫn.

Xôi trứng kiến Nho Quan đánh thức cả 5 giác quan của người thưởng thức:

  • Xôi trứng kiến hấp dẫn thị giác bằng món xôi trắng màu vàng tươi của hành phi cùng những hạt trứng kiến đục đặt trên phần lá chuối ngự xanh. Quả thật nhìn thấy là đã muốn ăn món ăn đặc sản này rồi.
  • Xúc giác cảm nhận khi dùng tay bốc món xôi trứng kiến, món ăn đặc sản này mềm, dẻo, lại kết dính rất thú vị.
  • Tiếp đến là khứu giác cảm nhận mùi thơm thừ nếp hương, hành phi mỡ gà, trứng kiến, thoang thoảng mùi lá chuôi ngự, đánh thức vị giác bằng vị ngọt bùi, béo ngậy khó tả và những tiếng lép bép của trứng kiến vỡ ra làm thình giác thức dậy.
Xôi trứng kiến là đặc sản ngon bấc nhất ở Ninh Bình

Xôi trứng kiến là đặc sản ngon bấc nhất ở Ninh Bình

Khi thưởng thức xôi trứng kiến người ta ăn từ từ để cảm nhận được hết vị ngon của món xôi này vì thực sự không có nhiều món ăn có thể làm người dùng thích thú và đánh thức được hết các giác quan như món ăn này.

Đến Ninh Bình đừng quên mói xôi trứng kiến Nho Quan

Nếu có dịp đến với vùng đất Cố Đô Ninh Bình bạn chớ quên thưởng thức món xôi trứng kiến Nho Quan, món ăn đặc sản này sẽ làm bạn nhớ mãi từ lần thưởng thức đầu tiên. Không ít du khách đến và quay trở lại Ninh Bình với lý do thưởng thức món xôi trứng kiến thơm ngon, thật là tiếc nếu như bạn lại bỏ qua món ăn này. Nhưng cũng xin nhắc lại, món ăn này chỉ có vào mùa xuân, tiết trời tháng 2 âm lịch, khi ấy người dân Nho Quan mới đi thu hoạch trứng kiến để làm ra xôi trứng kiến ngọt thơm từ xôi, béo ngậy từ trứng.

 

About the author

vuhien

Leave a Comment